ΜΟΥΣΑΙΟΣ

Στην άκρη της Σουνιακής χερσονήσου που αποτελεί το νοτιότερο τμήμα γης της Αττικής οι Αθηναίοι ίδρυσαν ιερά τιμώντας δύο από τους μεγαλύτερους θεούς τους, την Αθηνά και τον Ποσειδώνα. Το ιερό τους Ποσειδώνος βρίσκεται μέσα στο φρούριο που προστάτευε τα παράλια της Αττικής. Επί του ακρωτηρίου τούτου υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων ναός της Αθηνάς. Ο ναός αυτός καλείτε από τον Όμηρο ( Οδύσσεια 111, 278) “Σούνιον ιρόν”. Οχυρώθηκε κατά το ένατο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου (- 413) προς προστασίας των διελεύσεων σιτοφορτίων. Θεωρείτε τότε ένα από τα πιο ισχυρά φρούρια της Αττικής. Τα τείχη είχαν πάχος 3,5 μέτρων και εκτείνονταν σε μήκος 500 μέτρων και ανά 20 μέτρα το τείχος προστατεύονταν από τετραγωνικούς πύργους. Ο ναός κατασκευάστηκε από το λευκό μάρμαρο της Αγριλέζας στα μέσα του - 5ου αιώνα στην απόκρημνη νοτιοανατολική άκρη της χερσονήσου πάνω σε παλαιότερο πώρινο ναό του τέλους του - 6ου αιώνα, ο οποίος είχε καταστραφεί πριν από την ολοκλήρωσή του, κατά την εισβολή των Περσών το - 480. Πριν από την ίδρυση των ναών στο τέμενος είχαν τοποθετηθεί μαρμάρινοι κούροι που καταστράφηκαν επίσης από τους Πέρσες. Ο περίπτερος δωρικός ναός (διαστάσεων 31,12 χ 13,47μ) είχε 6 χ 13 κίονες. Πάνω από το επιστύλιο του προνάου υπήρχε ζωφόρος με ανάγλυφη διακόσμηση, έργο Κυκλαδιτών τεχνιτών, η οποία συνεχιζόταν και στις τέσσερις πλευρές. Τα θέματά της σκηνές από τις μάχες των Κενταύρων και Λαπίθων, από μάχες της Γιγαντομαχίας μεταξύ της Αθηνάς και του Εγκέλαδου καθώς και τους άθλους του Θησέως με τον Μαραθώνιο ταύρο, και του Θησέως με τον Σκίρωνα. Υπήρχε κοντά και οικισμός “ο δήμος Σουνίου” χτισμένος στον μύχο του δυτικού όρμου. Οι κάτοικοι ονομαζόταν Σουνιείς (o Σουνιεύς) και άνηκαν στην Λεοντίδα φυλή των Αθηνών έως το - 200, από εκεί και έπειτα στην Ατταλίδα φυλή.