ΜΟΥΣΑΙΟΣ

Αρχαία πόλη και μαντείο της Ηπείρου, βρίσκεται στις εσχατιές της κοιλάδας της Ελλοπίας. Έγινε γνωστή δια το μαντείο του Δωδωναίου Διός που φημολογείται ότι ήταν και το αρχαιότερο μαντείο της Ελληνικής απώτατης αρχαιότητας (Ηρόδοτος Β, 52). Στη Δωδώνη λατρευόταν ο Δίας ο Πελασγικός - Δωδωναίος και ναό του που υπήρξε εκεί επικαλείται στη Τροία ο Αχιλλέας (Ομήρου Ιλιάδα Π, 233). Ο Ηρόδοτος αναφέρει επίσης και άλλη μια παράδοση που την άκουσε από τους ιερείς της Αιγυπτιακής Θήβας, η οποίοι μας λένε ότι κάποτε Φοίνικες έμποροι είχαν κλέψει δύο ιέρειες από τα ιερά της Αιγυπτιακής Θήβας από τις οποίες τη μία την πούλησαν εις την Λιβύη όπου ίδρυσε εκεί το μαντείο του Άμμωνος Διός, τη δε δεύτερη την πούλησαν εις την Δωδώνη όπου ίδρυσε εκεί το μαντείο του Δωδωναίου Διός. (Ηρόδοτος Β 53, 59). Ο Στράβων μας λέει ότι το μαντείο το ίδρυσαν οι Πελασγοί Ελλοί ή Σελλοί (Στράβων Ζ΄ 7 και Θ΄ 1) από τους οποίους πολύ πιθανόν να προήλθε το σημερινό εθνικό μας όνομα Έλληνες. Στον αρχαιολογικό χώρο της Δωδώνης υπάρχουν πληθώρα ναών και ναΐσκων, ο αρχαιότερος (- 4ος αιώνας) και ο νεώτερος ναός της Διώνης, ο ναός της Θέμιδος (τέλος του - 4ου αιώνος), ο ναός του Ηρακλέους (αρχές του - 3ου αιώνος) και ο ναός της Αφροδίτης (τέλη του - 4ου αιώνος) αλλά δεν θα μπορούσε να λείπει και η καθιερωμένη ως γνωστόν παρουσία κάποιου χριστιανικού ναού (5ος αιώνας), χτισμένος πάνω στα ερείπια αρχαιοελληνικών κτισμάτων... Σε πολύ καλή κατάσταση επίσης διατηρέιται το αρχαίο θέατρο το οποίο μας προκάλεσε δέος με τις λεπτομέρειες της κατασκευής του...