Σαν σήμερα πριν από 557 έτη, διεξήχθει μία εκ των μεγαλυτέρων πολιορκιών της στρατιωτικής ιστορίας, αυτή του Βυζαντίου. Την εποχή εκείνη ο φανατικός Μωάμεθ, έχοντας λάβει την εξουσία από τον πατέρα του Μουράτ, θέλησε να μείνει στην ιστορία κάνοντας ένα μεγάλο στρατιωτικό άθλο. Αυτός δεν ήταν άλλος από την επέκτασή του προς την Ευρώπη με πρώτο όμως σκοπό την κατάλυση, της παρακμάζουσας εδώ και χρόνια Βυζαντινής ή κατά πολλούς Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Όμως τα αίτια της πτώσεως του Βυζαντίου δεν αφορούσαν μόνο εξωτερικούς παράγοντες (Οθωμανούς) αλλά και εσωτερικούς! Για την κατανόηση πλήρως του θλιβερού αυτού σκηνικού, πρέπει να ανατρέξουμε στα ιστορικά γεγονότα των προηγουμένων αιώνων, του δραματικού Μεσσαίωνα.

Το Βυζάντιο ήταν ανέκαθεν Ελληνική πόλη η οποία είχε ιδρυθεί εκ του Βύζαντος του Μεγαρέως. Η γεωγραφική της θέση είναι κομβική, αφού χωρίζει την Ευρώπη από την Ασιατική ήπειρο. Το + 324 ο Κωνσταντίνος ο "Μέγας" παίρνει αιφνίδια την απόφαση να μεταφέρει την πρωτεύουσα του Ρωμαϊκού κράτους στο Βυζάντιο μετονομάζοντάς την σε Κωνσταντινούπολη. Οι λόγοι ακόμα και σήμερα παραμένουν άγνωστοι, όμως η γεωγραφική τοποθεσία της πόλης, οι εξ΄ ανατολών κίνδυνοι, σε συνάρτηση με τα πολιτικο - θρησκευτικά δρώμενα της αυτοκρατορίας σίγουρα έπαιξαν μεγάλο ρόλο. Μην λησμονούμε ότι ο χριστιανισμός εκείνη την εποχή έχει ήδη επικρατήσει ως δόγμα και προσπαθεί να εξαλείψει κάθε μορφή αίρεσης που παρουσιάζεται, ιδίως στα νοτιοανατολικά της αυτοκρατορίας!

Ο θρησκευτικός φανατισμός που καλλιεργείται στους κόλπους της, είναι πλέον σήμα κατατεθέν της εποχής, αφού όλοι οι πόλεμοι γινόντουσαν εις το όνομα “Θεού”. Η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, βάση υπολογισμών περιελάμβανε περίπου εξήντα πέντε εκατομμύρια πληθυσμό, διαφορετικών πάντα εθνοτήτων (Έλληνες, Αρμένιοι, Ούγγροι, Ιλλύριοι, Εβραίοι, Αιγύπτιοι, Σλάβοι...). Χτίστηκε δηλαδή στο να κυβερνά όλο αυτό το ποίμνιο υπό την σκέπη του χριστιανισμού. Εμφανίζεται λοιπόν δειλά δειλά η προσπάθεια παγκοσμιοποίησης των εθνών βάση της θρησκείας! Το όνομα Έλληνας έχει απαγορευτεί διότι είναι συνώνυμο με το ειδωλολάτρης και τα όποια “εθνικά” πιστεύω διώκονται δια ροπάλου και ξιφολόγχης! Έτσι λοιπόν καταλαβαίνουμε για ποιο λόγο, ορθώς κατ΄ εμέ, ονομάζεται Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και όχι Βυζαντινή - Ελληνική, όπως προσπάθησε να οικιοποιηθεί ο Παπαρηγόπουλος (με τις ευλογίες του Παλατιού) και τα σχολικά εγχειρίδια. Η περίοδος ως το 1054 κύλησε στην ένταση. Οι κατακτητικοί πόλεμοι, οι ίντριγκες και οι προσπάθειες εκκαθάρισης μη χριστιανικών πληθυσμών συνεχίζονταν αδιάκοπα. Η προσπάθεια ένωσης των πληθυσμών βάση θρησκευτικών πεποιθήσεων, άρχιζε πλέον να κλονίζεται από τις διαφορετικές εθνολογικά φυλές. Λόγω και των θρησκευτικών συμφερόντων των ιεραρχών υπάρχει σιγά σιγά η αποξένωση των χριστιανών του δυτικού κόσμου με του ανατολικού, με κορύφωση το σχίσμα που συνέβη το 1054. Το μίσος πλέον των δυο “χριστιανικών κόσμων” ολοένα και αυξανόταν! Ένα νέο λάθος συντελείτε από τον Ρωμανό Δ΄ μια δεκαετία περίπου μετά, όπου στο πλάισιο προσπάθειάς του να ανασυγκροτήσει τον στρατό, προσλαμβάνει 100.000 μισθοφόρους Τούρκους, Σλάβους, Γότθους και τους εγκαθιστά στην ευρύτερη περιοχή!

Η πρώτη κατάληψη του Βυζαντίου δεν έγινε τελικά από τον Μωάμεθ τον πορθητή, αλλά συνέβη το 1204 από τους σταυροφόρους! Προηγουμένως είχε λάβει χώρα η τέταρτη σταυροφορία με τις ευλογίες του Πάπα Ινοκέντιου του Γ΄. Μετά την επιστροφή από τους "αγίους τόπους”, σχεδιάστηκε και συνεχίσθηκε η σταυροφορία εναντίον του Βυζαντίου, όπου σάραντα χιλιάδες πολεμιστές αποτελούμενοι από Ενετούς, Φράγκους κ.α κατέλαβαν και λεηλάτησαν φρικτά την πόλη. Χαρακτηριστικά είναι τα αποσπάσματα του ιππότη Ροβέρτου του Κλαρί. Σημειώνει ότι ο “Θεός” τους βοήθησε να ανέβουν στα τείχη, να καταλάβουν πύργους, τα οποία φρουρούσαν Άγγλοι, Δανοί και Έλληνες, ενώ εξυμνεί και τις πολεμικές ανδραγαθείες ενός κληρικού του Αλώμ! Και όμως η πρώτη αυτή κατάληψη πέρασε στα ψιλά γράμματα της ιστορίας... Μήπως διότι έγινε από χριστιανούς σε χριστιανούς...;

Η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία αποδυναμώνεται και αρχίζει να χάνει εδάφη. Πλέον από το 1440 έχει απωλέσει όλες τις επαρχίες της διατηρώντας μόνο το βασίλειο του μοριά. Εγκατέλειψε στο έλεος των βαρβαρικών φυλών τους κατοίκους (Έλληνες σε μεγάλο βαθμό) σε Μ. Ασία, και Ελλάδα. Όσοι δεν εναντιώθηκαν τους συμπεριφέρθηκαν καλά οι Οθωμανοί, όσοι όμως αντιστάθηκαν τους εξόντωσαν. Η σφαγή της Θεσσαλονίκης το 1430 είναι χαρακτηριστική!!! Ο λαός έχει χωριστεί σε ανθενωτικούς και ενωτικούς και τα μίση καλά κρατούν. Άλλωστε πολλοί πλέον έλεγαν (Νοταράς, Σχολάριος) καλύτερα να έχουν αφέντη τον Τούρκο παρά τον Πάπα! Ακόμα έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο να ασπάζονται ολοένα και περισσότεροι πολίτες τον μοναχισμό, αγνοώντας την υποχρέωσή τους να υπηρετήσουν! Οι πηγές είναι λίγο πολύ γνωστές για το πως διεξήχθει η πολιορκία και μπορούμε να ανατρέξουμε σε πολλά κείμενα για τις λεπτομέριες της μάχης. Ο μωάμεθ έστειλε στρατιώτες στην Πελοπόννησο ώστε να εμποδίσουν την όποια βοήθεια από ξηράς. Συγχρόνως έφτιαξε το κάστρο Ρουμελή χισάρ στον Εύξεινο Πόντο και απέκοψε την από εκεί βοήθεια μέσω θαλάσσης. Και όμως ακόμα και εκείνη την ώρα λαϊκοι και ιεράρχες συμβούλευαν τον αυτοκράτορα να μην κάνει επίθεση στο υπό ανέγερση κάστρο... Πολυάριθμο στρατό έφερε (υπολογίζεται από 160.000 - 250.000), όπως και βλητικές μηχανές και τηλεβόλα! Το ναυτικό του αριθμούσε περίπου τα 400 πλοία όπου απέκλεισε κάθε δίοδο. Στην αντίθετη όχθη, στο Βυζάντιο ο στρατός αριθμούσε μόνο σε 7.000 άντρες συμπεριλαμβανομένων των 2.000 Γενοβέζων που είχαν έρθει προς ενίσχυση. Με μεγάλη πίκρα κοίταξε ο αυτοκράτορας την καταγραφή της πόλης, καταλαβαίνοντας ότι αποχώρησαν από την πόλη πολλοί... Οι μάχες από τις αρχές Απρίλη του 1453 ήταν επικές! Πολλά τα στρατιωτικά σχέδια του Μωάμεθ που όμως αποκρούονταν από τους αμυνομένους. Η πολιορκία, τους είχε εξασθενίσει οικονομικά αναγκάζοντας τον αυτοκράτορα να ζητήσει δάνειο από τους ιεράρχες! Έτσι πήρε διάφορα χρυσά αντικείμενα της Εκκλησίας ώστε να πληρώσει τον στρατό. Τελικά μετά και από τον τραυματισμό του Γενοβίτη αρχηγού Ιουστινιάνη, ο οποίος εγκατέλειψε την μάχη, δημιουργήθηκε αμυντικό κενό κι έπεσαν τα κάστρα. Οι σκηνές μετά την είσοδο των οθωμανών είναι ανατριχιαστικές. Πολύς κόσμος δεινοπάθησε, αναρίθμητα πλούτη κατέσχεσαν και ο ίδιος ο σουλτάνος έμεινε με την απορία, πως με τόσα πλούτη δεν έφτιαξαν ικανό αριθμό στρατού...; Μήπως τελικά οι εύποροι και οι ιεράρχες δεν τα έδιναν παρ’ όλη την επικείμενη ήττα;

Όπως παραθέσαμε τα γεγονότα, συνάμα με το οπτικοακουστικό υλικό καταλαβαίνουμε ότι η πτώση της πόλης του Βυζαντίου ήταν απλά θέμα χρόνου... Η αυτοκρατορία είχε διαλυθεί, η πόλη είχε διαβρωθεί εσωτερικά αιώνες πριν, δεν είχε συμμάχους οπότε και φυσιολογικά έπεσε. Η σαθρή βάση στην οποία στηρίχθηκε (υποχρεωτική κοινή θρησκεία), όπως αναφέρουν όλοι, δεν ήταν ικανή να εμπνεύσει τόσες διαφορετικές φυλές. Χαρακτηριστικό της νοοτροπίας του λαού, είναι η στιγμή της λιτανίας πριν την μεγαλή μάχη και η απόρριψη της πρότασης του Μωάμεθ για παράδοση της πόλης. Τότε είπαν με ένα στόμα “αποθανόμεν υπέρ της Χριστού πίστεως και της πατρίδος ημών”! Φαίνεται πεντακάθαρα η αγωνιστική προσήλωση των πολεμιστών όμως είμαι εκ διαμέτρου αντίθετος στην φανατικά θρησκευτική αντίληψη που υπεράνω και της πατρίδας μπαίνουν τα πιστεύω... Όπου υπάρχει φανατισμός υπάρχει και απαξίωση και η μετέπειτα κατάρρευση. Δεν θα εστιάσω στο αν ανοίχτηκε η κερκόπορτα από ιερείς όπως λέγεται αφού η προδοτική στάση τους πριν και μετά την μάχη είναι δεδομένη. Είχαν κλειστεί στα κελιά τους μαζί με τα πλούτη τους, όσοι δεν έφυγαν εκτός πόλης... ενώ μετέπειτα της κατάληψης χρησίμευαν στους οθωμανούς ως δούρειος ίππος, ώστε να κατευνάζουν τα επαναστατικά κινήματα των ελευθέρων πολιτών. Οι αιχμάλωτοι που πιάστηκαν ήταν πάνω από 60.000 και όμως μόνο οι 5.000 πολέμησαν... Εύγε σε αυτούς τους ήρωες που έδωσαν την ζωή τους στην υπεράσπιση της πόλης.

Ας μας γίνει μάθημα κάποια στιγμή η ιστορία και ας καταλάβουμε αυτές τις επικίνδυνες ώρες, ότι θρησκευτικοί ή μη φανατισμοί, είτε η οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια διατάραξης του ομοιογενούς Ελληνικού πληθυσμού, είτε η συνέχιση ανάδειξης των υλικών προτύπων στην ζωή μας, μπορεί να αποβεί για άλλη μια φορά μοιραία.



- ΙΑΣΩΝ(iason@mousaios.gr)



Πηγές:
http://www.asxetos.gr/Default.aspx?tabId=155&c=28&aid=553
http://www.sansimera.gr/articles/294
http://users.thess.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/maxes/alosi%20Konstantinoupolis.htm
http://users.thess.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/maxes/alosi%20Konstantinoupolis.2.htm
http://el.wikipedia.org/wiki/Ρωμανός_Δ'_
http://www.sansimera.gr/articles/145
http://users.thess.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/maxes/alosi%20Polis.htm
http://el.wikipedia.org/wiki/Σχίσμα_του_1054
Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου


ΟΠΤΙΚΟ - ΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ: